Oltalama (phishing) e-postası nasıl anlaşılır? 10 uyarı işareti
Oltalama e-postaları, şirketlere yönelik saldırıların en yaygın başlangıç noktalarından biridir. Saldırganın amacı genellikle iki şeyden biridir: seni sahte bir sayfaya parolanı girmeye ikna etmek veya zararlı bir dosyayı açtırmak. İyi haber şu ki oltalama e-postalarının çoğu birkaç tanıdık işaret taşır.
10 uyarı işareti
1. Gönderen adresi tutmuyor
Görünen ad "IT Destek" veya "Muhasebe" olabilir ama asıl adres farklıdır. Alan adını harf harf oku: sirket.com.tr yerine sirket-destek.com, sirkett.com.tr veya sirket.co gibi benzerlikler sık kullanılır.
2. Aciliyet ve tehdit dili
"24 saat içinde doğrulamazsanız hesabınız kapatılacak", "ödeme bugün yapılmazsa sözleşme iptal olur". Aciliyet, düşünmeden hareket etmeni sağlamak için kullanılır.
3. Parola veya kişisel bilgi isteniyor
Gerçek bir IT ekibi e-postayla parolanı istemez. "Hesabınızı doğrulamak için giriş yapın" diyen bir bağlantı her zaman şüphelidir.
4. Bağlantının gittiği adres farklı
Bağlantının üzerine tıklamadan fareyle gel ve tarayıcının gösterdiği gerçek adrese bak. Metinde şirket adı yazıp arka planda bambaşka bir siteye gidebilir.
5. Beklenmeyen ek dosya
Özellikle .zip, .html, makro içeren Office dosyaları veya çift uzantılı dosyalar (fatura.pdf.exe) tehlikelidir.
6. Banka bilgisi değişikliği
"IBAN'ımız değişti, ödemeyi yeni hesaba yapın" tipik bir iş e-postası dolandırıcılığıdır. Bu tür değişiklikler mutlaka tedarikçinin önceden bilinen numarasından telefonla teyit edilmelidir. Ayrıntılar ödeme dolandırıcılığı rehberinde.
7. Üst düzey yöneticiden alışılmadık istek
"Toplantıdayım, arayamıyorum, hemen şu işlemi yap" diyen bir "genel müdür" e-postası, sosyal mühendisliğin en bilinen biçimlerinden biridir.
8. Genel hitap ve dil hataları
"Sayın müşterimiz" gibi genel hitaplar veya özensiz dil bir ipucu olabilir. Ancak dikkat: yeni nesil oltalama e-postaları kusursuz bir dille de yazılabilir, tek başına güvenilir bir ölçüt değildir.
9. Beklemediğin bir bildirim
Siparişini vermediğin bir kargo, katılmadığın bir toplantı, istemediğin bir parola sıfırlama. Beklemediğin bildirimlere karşı her zaman temkinli ol.
10. Ardı ardına gelen onay bildirimleri
E-posta değil ama aynı aileden: telefonuna sürekli "oturum açmayı onaylıyor musunuz?" bildirimi geliyorsa, birisi parolanı biliyor ve seni yorarak onay koparmaya çalışıyor demektir. Hiçbirini onaylama ve hemen destek ekibine haber ver. MFA yorgunluğu rehberi.
Tıkladım, şimdi ne yapmalıyım?
Panik yapma ama hızlı davran:
- Hemen destek ekibine bildir. Erken bildirim zararı büyük ölçüde azaltır. Kimse seni suçlamaz.
- Açılan sayfaya parola girdiysen söyle; parolan hemen sıfırlanmalıdır.
- Bir dosya açtıysan bilgisayarı ağdan ayır (kabloyu çıkar, Wi-Fi'yi kapat) ama kapatma.
- Aynı parolayı başka yerlerde kullanıyorsan onları da değiştir.
Destek ekibi ne yapar?
Destek uzmanı önce kullanıcının neyi tıkladığını ve bir bilgi girip girmediğini sorar. Kimlik bilgisi girildiyse kullanıcının kimliği doğrulanır ve parola sıfırlanır. Olay bilgi güvenliği ekibine bildirilir, gerekirse aynı e-postayı alan diğer kullanıcılar uyarılır. Bu sürecin ayrıntıları oltalama sonrası müdahale rehberinde.
Pratik yap
ITSupport'ta şüpheli bir bağlantıya tıklayan kullanıcı, sahte IBAN talebi ve kendini genel müdür yardımcısı olarak tanıtan bir dolandırıcı gibi güvenlik senaryoları var. Gerçek bir destek uzmanı gibi doğru adımları doğru sırayla atmayı dene: senaryolara göz at.