Helpdesk'te en çok kullanılan 15 Windows komutu
Grafik arayüz çoğu iş için yeterlidir ama bir destek uzmanının en hızlı teşhis aracı hâlâ komut satırıdır. Aşağıdaki komutlar, helpdesk'te neredeyse her gün karşına çıkacak olanlardır. Hepsini ITSupport simülatöründeki terminalde güvenle deneyebilirsin.
Ağ teşhisi
1. ipconfig
Bilgisayarın IP adresini, alt ağ maskesini ve varsayılan ağ geçidini gösterir. Ağ sorunlarında ilk bakılan yerdir.
ipconfig /all: DHCP'nin açık olup olmadığı, DNS sunucuları ve fiziksel adres gibi ayrıntılar.169.254.x.xile başlayan bir adres, bilgisayarın DHCP'den adres alamadığını gösterir. Ayrıntılar bu rehberde.
2. ipconfig /flushdns
Bilgisayarın DNS önbelleğini temizler. Bir sunucunun IP adresi değiştiğinde, kullanıcının bilgisayarı eski adresi hatırlıyorsa site açılmaz. DNS önbelleği rehberinde bu durumu adım adım anlatıyoruz.
3. ipconfig /release ve ipconfig /renew
IP adresini bırakır ve DHCP'den yeniden ister. Dikkat: Kullanıcının bilgisayarına uzaktan bağlıyken /release çalıştırırsan bağlantın kopar.
4. ping
Bir cihaza ulaşılıp ulaşılamadığını sınar: ping fileserver01. Yanıt geliyorsa bağlantı vardır; "istek zaman aşımına uğradı" ise yol üzerinde bir sorun vardır. Ping'in hangi IP'ye gittiğine de bak: eski bir adrese gidiyorsa sorun DNS'te olabilir.
5. nslookup
Bir adın DNS sunucusunda hangi IP'ye karşılık geldiğini sorgular: nslookup intranet. Bilgisayarın önbelleğini değil, doğrudan DNS sunucusunu sorduğu için ping ile karşılaştırınca önbellek sorunlarını ortaya çıkarır.
6. tracert
Paketlerin hedefe giderken hangi adımlardan geçtiğini gösterir: tracert 10.10.0.20. İlk adımda takılıyorsa sorun büyük olasılıkla ağ geçidinde veya yerel ağdadır.
Hesap ve yetki
7. net user kullanıcı /domain
Bir etki alanı kullanıcısının hesabının etkin mi, kilitli mi olduğunu ve hangi gruplarda bulunduğunu gösterir. Ayrıntılar net user rehberinde.
8. whoami /groups
O anki oturumun hangi gruplara sahip olduğunu gösterir. Kullanıcıyı bir gruba eklediğin halde yetki gelmiyorsa, net user ile whoami /groups çıktısını karşılaştır: grup dizinde var ama oturumda yoksa kullanıcının oturumu kapatıp açması gerekir. Grup üyeliği rehberinde bunu anlatıyoruz.
9. cmdkey /list
Windows Kimlik Bilgisi Yöneticisi'nde kayıtlı parolaları listeler. Parola değişikliğinden sonra Outlook'un sürekli parola sorması veya hesabın tekrar tekrar kilitlenmesi çoğu zaman burada kalan eski bir kayıttan kaynaklanır. Silmek için cmdkey /delete:hedef. Kimlik Bilgisi Yöneticisi rehberi.
Grup İlkesi
10. gpupdate /force
Grup İlkesi ayarlarını beklemeden yeniden uygular. Ancak grup üyeliğini yenilemez; yeni bir grup için çoğu zaman oturumu kapatıp açmak gerekir.
11. gpresult /r
Bilgisayara ve kullanıcıya hangi ilkelerin uygulandığını, hangilerinin filtrelendiğini gösterir. "Program Yazılım Merkezi'nde görünmüyor" veya "sürücü eşlenmiyor" gibi sorunlarda çok işe yarar.
Sistem ve güvenlik
12. tasklist
Çalışan işlemleri listeler. Zararlı yazılım şüphesinde, tanıdık adlara benzeyen sahte işlemleri (ör. svch0st.exe) fark etmek için kullanılır.
13. netstat -ano
Açık ağ bağlantılarını ve hangi işleme (PID) ait olduklarını gösterir. Bilinmeyen bir dış adrese kurulmuş bağlantı, olay müdahalesinde önemli bir ipucudur. Zararlı yazılım şüphesinde ilk müdahale rehberine bakabilirsin.
14. powercfg /batteryreport
Dizüstü bilgisayarlar için pil raporu oluşturur: tasarım kapasitesi, şu anki tam şarj kapasitesi ve döngü sayısı. "Pil çabuk bitiyor" şikâyetinde tahmin yerine veriyle konuşmanı sağlar. Pil sağlığı rehberi.
15. systeminfo ve hostname
hostname bilgisayarın adını verir; kullanıcıya "bilgisayarınızın adı nedir?" diye sormak yerine çalıştırtabilirsin. systeminfo ise işletim sistemi sürümü, son açılış zamanı ve donanım bilgileri gibi ayrıntıları listeler.
Bonus: dikkatle kullanılması gerekenler
shutdown: Bilgisayarı kapatır veya yeniden başlatır. Zararlı yazılım şüphesinde bilgisayarı kapatmak bellekteki kanıtı yok eder; önce ağdan ayırmak doğru yaklaşımdır.sfc /scannow: Bozuk sistem dosyalarını onarır, yönetici yetkisi ister ve uzun sürebilir.chkdsk: Disk hatalarını denetler; onarım modunda yeniden başlatma gerektirebilir.
Pratik yap
Komutları bilmek bir şey, doğru anda doğru komutu seçmek başka bir şey. ITSupport'taki senaryolarda bu komutları gerçek bir bilet bağlamında kullanırsın: önce teşhis koyar, sonra düzeltir, sonra doğrularsın. Senaryolara göz at.